خطمي اوفي سينال
خطمي اوفي سينال
.Althaea Officinalis L
انگليسيAlthaea , Mallards , Marshmallew
نامهاي رايج: خطمي، الغاسول و العصرس (عربي)، گل خيرويا خيري(هندي)، نوعي خبازي، شحم المرج.
خطمي اوفي سينال گياهي علفي و پايا به ارتفاع در حدود 5/1 متر پوشيده ازكركهاي مخملي و سفيد رنگ، برگها متناوب به رنگ سبز مايل به سفيد و كركداراست. گلها درشت كه داراي 5 گلبرگ است. گلبرگ سفيد يا صورتي، بيضي يا قلبيمشكل داراي پرچمهاي متعدد است. ريشه آن دراز دوكي شكل و خاكستري رنگمتمايل به زرد و در سال دوم به ضخامت يك انگشت ميرسد و داراي طعميشيرين است.
خطمي اوفي سينال داراي تركيباتي نظير لعاب، مواد چرب، تانن، اسيدبوتيريك، فيتوسترين، نشاسته، اسانس، قند، ريشه آن حاوي آميدون، ساكاروز،مواد پكتيك، مواد روغني بتائين، آلبومين، نوعي آنزيم، ماده معطر فرار،اسيدماليك، مواد معدني و فسفات ميباشد.
قسمت عمده مورد استفاده آن ريشه، برگ، گل كه در اواخر پاييز آن راگردآوري كرده و ريشة آن را در محلي خشك انبار ميكنند و سپس پوست آن راميكنند و در حرارت 50 تا 60 درجه سانتيگراد ميخشكانند. برگ و گل در خردادهنگام شكفتن مورد بهرهبرداري قرار ميگيرد.
خواص و اثرات دارويي: طبع آن گرم و مرطوب است. خطمي اوني سينالداراي خواص ملين، مقوي سينه، آرام بخش، ضد التهاب، مسهل، ضد سرفه،حلال، مدر، التيامدهنده جراحات، نرمكننده.
از خطمي اوفي سينال در موارد يبوست، ورم لثه، سوزش و سختي ادرار،التهابات مجاري تنفسي، سياتيك، ورمهاي بناگوش، مقعد و ورم پستان، دردهايمفاصلي، التهاب سينه، ورم معده و روده، بيماريهاي مثانه، اسهال، دلپيچه،ديسانتري، سنگ كليه، زخمهاي معده و گاستريت، خونريزي و التيام زخم،خونريزي داخلي، تنظيم عادت ماهانه، عفونت روده و… مورد استفاده قرارميدهند.
در استعمال داخلي جوشانده ريشه و برگهاي خطمي براي معالجة اسهال وتسكين سرفه و نرمي مزاج خورده ميشود و نرمكننده مخاط روده مصرف ميشود.
ضماد برگ آن براي التيام زخمها، دملها، ورم پستان، ورم بناگوش (اوريون)،ورمهاي مقعد، دردهاي مفاصلي و سياتيك مفيد است. نشستن در دم كرده آن برايتحليل ورم مقعد و بسته بودن دهانه رحم زنان عقيم مفيد بوده و دمكرده ريشهخطمي تسكين دهنده سرفههاي شديد، نيز در برونشها، التهاب سينه، ورمروده، آنژين، كمي ترشحات عادت ماهانه، كمي ادرار، يبوست، ديسانتري ودلپيچه خورده ميشود دم كرده ريشه خطمي با 10 گرم شيرين بيان ، 5 گرمپايخـر، 5 گرم بوصير جهت تسكين سرفه مفيد و مؤثر است.
تمام قسمتهاي گياه خصوصاً ريشه حاوي لعاب فراوان است كه سوزش والتهاب را تسكين ميدهد.
جوشانده و يا شربت گل ختمي مدتها براي رفع سرفه، سوزش گلو و درمانبرونشيت (التهاب نايژه) تجويز ميشد.
خيسانده 100 گرم ريشه خطمي را در 1000 گرم آب سرد صاف كرده و دراسهال خوني حاد مرتباً مينوشند.
همچنين از ريشه ختمي در تمام موارد التهاب، نزلهها، بيماريهاي منشاءالتهاب سينه، شكم روش، دل پيچهها، ترشح زياد زرداب، كمي ترشحات ادرار،ترشحات مهبلي و... توصيه شده است.
جوشانيده دو يا سه قاشق غذاخوري برگ يا ريشه خطمي در يك ليوان آب باكمي شكر، صبح و ظهر و شب تناول نمايند براي درمان سنگ كليه و مثانه، كميترشح ادرار و عدم دفع ادرار نافع است.
نسخه بهعنوان دارويي جهت درمان بيماريهاي تنفسي، آنژين، (گلودرد)برونشيت، سرفه و نزله بيني
5 تا 15 گرم گل خطمي را در دوليوان آب جوش نيم ساعت دم كرده صبح،ظهر و شب هردفعه يك استكان تناول نماييد.