خاكشير
خاكشير
Descvrainia Sophia
از خانواده Cruciferae
انگليسيSofia , Landon rocket Seeds
نامهاي رايج: خاكشي، خاكشور، شقرك، شلم.
خاكشير دانه گياهي است به ارتفاع 20 ـ 100 سانتيمتر كه برگهايي بابريدگيهاي ساده و گلهايي به رنگ زرد روشن دارد، دانه خاكشير معمولي رنگ زردمايل به سرخ دارد و ريز است ولي در بازار تجارت نوعي خاكشير درشت بهنامقدومه شيرازي وجود دارد كه دانهاش سرخ تند ميباشد.
خاكشير حاوي موسيلاژ، اسيدهاي لينولينيك، اولئيك، اسيد اوروسيك،اسيدپاليميتيك و در اسانس روغني كه از تقطير تخم بهدست ميآيد موادي نظيربنزئيل، پروپنيل و ايزوويتور وجود دارد.
قسمت مورد استفاده خاكشير دانه است.
خواص و اثرات دارويي:خاكشير داراي خواص ملين، برطرف كنندهترشحات زنانگي (لكوره)اشتهاآور، مقوي معده، خنككننده، ضد كرم و ضدعفوني كننده، تببر،تقويتكننده قوه باه، مقوي هاضمه، فربهكننده است.
خاكشير در موارد رفع اخلاط خوني، رفع آب آوردن انساج، رفع ترشحاتزنانگي، اسهال ساده، درمان ورم بناگوشي (اوريون)، ورم پستان، ورم بيضه، ورمدستگاه تناسلي زنان، ورم سرطاني، درمان نقرس، اسهال خوني و… بهكار ميبرند.خيسانده 10 تا 15 گرم دانه خاكشير در آب يا سكنجبين بهعنوان مقوي معده،اشتهاآور، ملين، تحريككننده ميل جنسي و برطرف كننده اخلاط خوني صبح ناشتاتناول شود.
خوردن دانه خاكشير باعث باز شدن آواز و نيكوكردن رنگ رخسار مفيد است.جوشانده دانه خاكشير در رفع اسهالهاي روده و خوني و برطرف كردنترشحات زنانگي و آب آوردن انساج مفيد است.
ضماد خاكشير كه به اين صورت تهيه ميشود (دانه خاكشير را در آب ريختهكمي ميپزند، آب تبخير شده و دانه خاكشير بهصورت خميري در آيد اين خمير راروي قطعه پارچه پهن ريخته و برمحل ميگذارند) براي درمان زخم چشم، ورمبناگوش و پستان، نقرس و ورمهاي سخت سرطان نافع است.
خاكشير بهعنوان خنك كننده در امراض حصبه، و آبله توصيه شده است.
موسيلاژ سركه خاكشير اگر به مقدار كم مصرف شود روي ديواره روده قشريايجاد ميكند كه باعث آرام كردن حركات دودي شكل روده ميشود و
خاصيتضداسهالي دارد. اما اگر موسيلاژ گرم به مقدار زياد مصرف شود به
علت تورم تمامسطح روده را ميپوشاند و لذا مواد زايدي را كه در روده جمع شده بهطرف جلوميراند و خاصيت مسهلي ظاهر ميكند.